برای معماری ایرانی||||||||||||||For Iranian Architecture

سخنان روشنگر در باب اخلاق دانشگاهی

حجت الاسلام و المسلمین سید حسن خمینی در شصت و هفتمین اجلاس شورای مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی: بعضی خطیبان منشا رذایل اخلاقی هستند و درس اخلاق شان تمام وجود فرد را از حسد و کینه پر می کند.


 

به گزارش جماران، حجت‌الاسلام و المسلمین سیدحسن خمینی در شصت و هفتمین اجلاس مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی با تشکر از زحمات مدیران دانشگاه آزاد اسلامی خصوصا واحد نجف‌آباد اظهار داشت: چندین بار آیت‌الله هاشمی رفسنجانی به من گفت که برو و واحد نجف‌آباد را ببین زیرا کاری خارق‌العاده است. اما من تا امروز فکر نمی‌کردم کاری با این عظمت انجام شده باشد که از ریاست محترم دانشگاه آزاد واحد نجف‌آباد باید تشکر و قدردانی کرد.
وی در ابتدای بحث خود با بیان اینکه دانشگاه به سبب ارتباط با علم دارای یک ارزش بسیار مضاعف می‌شود یادآور شد: روایات زیادی در باب ارزش علم و تفکر وجود دارد که واقعا تکان‌دهنده است. امیرالمومنین می‌فرمایند گنجی ارزشمند‌تر از علم نیست. رسول خدا(ص) هم می‌فرمایند: اگر عالم دو رکعت نماز بخواند از هزار رکعت نماز جاهل ارزش بیشتری دارد. ایشان در روایت دیگری هم می‌فرماید قسم به خدایی که جان پیامبر در دست او یک عالم از هزار عابد زاهد برای ابلیس خطرناک‌تر است، زیرا عابد برای خودش زندگی می‌کند اما عالم نفعش به حال دیگران (جامعه است). ما در فرمایشات امام هم موارد زیادی را می‌بینیم. ایشان میان عرفان مثبت و منفی فرق می‌گذارند و می‌گویند عرفان منفی، عرفان غارنشینی و گوشه‌نشینی است و عرفان مثبت عرفان امیرالمومنین،‌ عرفان بدر‌،احد، صفین و در صحنه بودن است که براساس این عرفان، عارف درون جامعه زندگی می‌کند. همچنین پیامبر در روایتی که شیخ مفید در کتاب امالی نقل شده می‌فرمایند علم بیاموزید که علم سبب شما و خدا است.
سیدحسن خمینی افزود: علم با همه ارزش و اهمیتی که دارد اگر به یک نکته گره نخورد سعادت بشر را در پی ندارد و ممکن است حجاب فرد شود که آن «اخلاق» است. در یک نگاه بازتر، دوره ما دوره علم‌گرایی است و قطعا پیشرفت ما در 100 - 150 سال اخیر چندین برابر پیشرفت بشر در طول تاریخ بوده است اما این پیشرفت در بسیاری از جوامع باعث سعادت نشده و از دل همین علم‌گرایی جنگ‌های خونین‌تری اتفاق افتاد و جنگ جهانی دوم 25 میلیون کشته، آواره و زخمی بر جای گذاشت لذا هرگاه علم را از اخلاق جدا کردند نتیجه‌ای حاصل شد که تمام عالمان از آن به سطوح بودند.
یادگار امام گفت: نتیجه‌ای که از این بحث می‌گیریم این است که ارزش علم بی‌تردید جز والاترین ارزش‌هایی است که انسانیت با هر نوع مکتب و فلسفه فکری برای محیط و جامعه خود تعریف کرده است. علم اگر از اخلاق، چه دینی و چه غیردینی جدا شود معضلات جامعه را از جهتی کم و از جهتی زیاد کرده است و این مسائل باید ما را به این امر متنبه کند که دانشگاه علاوه بر آنکه محیط دین‌داری باشد، محیط علم هم باشد و همانطور که محیط علم باشد محیط اخلاق هم باشد.
سید حسن خمینی با اشاره به تقسیم اخلاق به دو حوزه عمومی و خصوصی افزود: در حوزه اخلاق عمومی کتاب‌های زیادی است که پیشنهاد می‌کنم در این زمینه کتاب «شرح جنود عقل و جهل» امام را بخوانید. ایشان در مقدمه کتاب می‌گویند برخی معتقدند کتب اخلاقی باید حکم نسخه داشته باشند اما من معتقدم این کتب باید حکم دارو را داشته باشند که وقتی می‌خوانی از آن متاثر شوی و خوانده را متخلق به اخلاق کند.
وی ادامه داد: درس اخلاق گذاشتن جامعه را اخلاقی نمی‌کند. اگر می‌خواهیم جامعه را اخلاقی کنیم باید از خودمان شروع کنیم. روزی کودکی در آغوش فردی گریه می‌کند هر چه آن فرد، بچه را تکان می‌داد گریه‌اش قطع نمی‌شد تا اینکه به او گفتم دلیل گریه بچه، خود تو هستی او را زمین بگذار تا آرام شود. بنابراین گاهی بعضی خطیبان منشا رذایل اخلاقی هستند و درس اخلاق می‌گویند و تمام وجود فرد را حسد و کینه فرا گرفته اما اخلاق تدریس می‌کنند که فایده‌ای ندارد. معلمان اخلاق معمولا سخنوران خوبی نیستند و البته چه بهتر معلم اخلاق سخنور جان پاک و روح آراسته‌ای هم داشته باشند.
یادگار امام در ادامه سخنان خود اظهار داشت: اخلاق ریشه اعتدال است. همیشه بین افراط و تفریط خط اعتدال قرار دارد؛ بین خمودگی و شرف خط عفت است و شجاعت بین تهور و ترس است. مرز بین افراط و تفریط هم اعتدال و زندگی اخلاقی است.
وی با بیان اینکه اصل سخن امروز من در باب اخلاق تخصصی در محیط‌های علمی است، گفت: ما در محیط‌های علمی باید یک تعریف اخلاقی برای خودمان داشته باشیم. مثلا همه می‌گویند سرقت بد است در محیط‌های علمی سرقت تعریف دارد و هر نقل قولی بدون رفرنس یک سرقت است که این یک نوع بی‌اخلاقی در محیط‌های علمی است. در روایات نقل شده که یکی از چارچوب‌ها اخلاق اسلامی وفای به عهد است و حتی در برخی احادیث است که مسلمان با وفای به عهد شناخته می‌شود. از جمله موارد وفای به عهد نکردن این است که در محیط علمی کم کاری نکنیم و اگر استادی تعهد داده که 20 ساعت کار کند اگر کمتر از آن کار کند فعلی غیراخلاقی مرتکب شده یا مثلا در مورد سرقت ما فکر می‌کنیم دزدی فقط این است که چیزی را از خانه همسایه برداریم در حالی که استفاده بدون اجازه از مطالب دیگران هم یک سرقت است.
عضو هیات امنای دانشگاه آزاد اسلامی در ادامه این بحث با بیان اینکه یکی از شایع ترین و رذل‌آمیزترین صفاتی که در محیط‌های علمی وجود دارد حسد است که به افراد زیردستی هم می‌رسد، ادامه داد: اگر رفیق هم هستیم آن را با حسد آمیخته نکنیم و رفتار خود را تابعی از حسد به دیگران نسازیم. ما وارد برخی طیف‌های فرهنگی که نمی‌خواهم نامی از آنها ببرم می‌شویم می‌بینیم که هیچ دو نفری در آن پیدا نمی‌شوند که با یکدیگر رفیق باشند که این ناشی از حسد نهفته در وجود افراد است.
سید حسن خمینی با بیان اینکه کم‌کاری در تدریس از مصادیق خیانت در امانت است، افزود: یکی دیگری از مواردی که در محیط‌های علمی اخلاق را معنا می‌کند، خودداری از خود آرایی است. یکی از عادت‌های انسان این است که خود را بیآراید، همواره خود را زینت می کند و این نشانه ضعف نفسانی او است. اینکه دیگران از فردی تعریف کنند و او خوشش بیاید یک ضعف نفسانی است. خودآرایی کردن، بستر این تعریف‌ها است و به قول ما طلبه‌ها فردی که از خود بیشتر از داشته‌هایش تعریف می‌کند شخصیت اثباتی دارد.
وی با قرائت این شعر که شیخی به زنی فاحشه گفتا مستی/ هر لحظه به دامان کسی بنشستی/ زن گفت شیخ آن چه گویی هستم/ اما تو هر آنچه می نمایی هستی، گفت: این خودآرایی در وجود همه نهفته است و همه این جمله معروف امام را به یاد داریم که فرمودند نگویید من؛ بگویید مکتب من. منیت آغاز انحراف است. میان ما و سعادت همین «من» فاصله است. اینکه فردی خود را تدلیس و زیورآرایی می‌کند ناشی از ضعف شخصیت او است.
یادگار امام در ادامه سخنان خود با اشاره به بحث کرسی‌های آزاد اندیشی که مورد تاکید رهبر معظم انقلاب قرار گرفته است موضوع حقیقت‌جویی در دانشگاه را مورد بحث قرار داد و گفت: اینکه انسان چشم به روی حقیقت ببندد یک رویه اخلاقی است و باید از آن دوری گزیند. در خصوص تقلید هم باید گفت تقلید باید در امور کارشناسی انجام شود و در امور علمی امری مضموم است لذا هیچ مرجع تقلیدی در اصول دین تقلید را تجویز نکرده است زیرا اصول دین مربوط به اندیشه است نه علم و اینکه بی‌دلیل حرفی را بپذیریم یک امر مضموم است که اخلاق حکم می‌کند در محیط علمی از تقلید کورکورانه بپرهیزیم البته رد بی‌دلیل هر سخن هم امر مضمومی است. امام در نامه خود به یادگارشان می‌گویند کراماتی از بزرگان می‌شنوی را انکار نکن که دلیل این سخن نبود استدلال کافی برای رد آن کرامات است اما دربسیاری از محیط‌های دانشگاه‌های ما تعصبات کورکورانه وجود دارد. وی تاکید کرد: اینکه هر چیزی که ظاهر متجددانه ندارد مردود است و یا بالعکس، حرف صحیحی نیست.
به گزارش جماران، وی از همین بحث موضوع نقد منصفانه را مورد اشاره قرار داد و گفت: دوری از نقد منصفانه، دوری از فضای اخلاقی است. چرا انسان‌ها نقد نمی‌پذیرند زیرا این برای آنها از حقیقت مهم‌تر می‌شود در حالی که پذیرش حرف درست یکی از اصول اخلاقی در محیط‌های علمی است. همانطور که نمی‌شود حرف غیر خود را به راحتی رد کنیم نمی‌توان به راحتی حرفی را هم پذیرفت.
سیدحسن خمینی با اشاره به موضوع شجاعت در محیط‌های علمی گفت: خیلی‌ها ممکن است به راحتی از هر چیزی نگذرند در حالی که امام می‌فرمود اینکه حرف مرد یکی است درست نیست حرف مرد دو تا است. لذا این جمله ریشه در تعصبات کور جامعه دارد چرا اگر امروز ما اشتباه کردیم فردا به آن اعتراف نکنیم. یکی از دلایل آن، این است که ما فکر می‌کنیم که اگر امروز به اشتباه‌مان اعتراف کنیم جامعه می‌گوید هر چه او تا به امروز گفته است همه اشتباه بوده است که البته لازم است مستمع هم باید خود را آماده شنیدن اشتباه کند.
یادگار امام در جمع‌بندی صحبت‌های خود اظهار داشت: ما در دستورات دینی خودمان گوهر نابی به نام علم داریم که تلاش در جهت آن را بی‌تردید یک جهاد می دانیم. اما اگر این علم را از اخلاق جدا کنیم چیزی به دست نیاورده‌ایم بلکه مار در آستین پرورش داده ایم و آنچه که از طریق آن به دنبال سعادت بوده‌ایم باعث بدبختی خودمان شده است. ما باید اخلاق را همواره به گوهر علم بیاراییم که از آن ارزش به دست می‌آید. وی ادامه داد: اخلاق در علم کارکردهای خاص خود را دارد، یکی از آنها حقیقت‌جویی است که به عنوان یکی از لوازم زندگی اخلاقی است.
سیدحسن خمینی با اشاره به یکی از شعرهای سعدی شیرازی گفت: به گفته وی منشا همه رذایل در خوف و طمع است و اگر آنها را از درون خود بیرون بریزیم از چیز دیگری بیم نداریم. وی گفت: دوره‌های مسئولیت تمام می‌شود و آنچه باقی خواهد ماند کار خیری بود که مدیران انجام دادند لذا دوستان برای این دوره مدیریت خود ارزش قائل باشند زیرا در چشم به هم زدنی مسئولیت و عمر تمام می‌شود و به این دوره به عنوان دوره ارزشمند برای خدمت باید نگاه کرد. در هیات امنای دانشگاه آزاد فضای خوب همدلی حاکم است و دکتر دانشجو خدمات خوبی انجام داده است.
یادگار امام در پایان ابراز امیدواری کرد که دوره خدمت به دوره غبطه تبدیل نشود بلکه دوره افتخار باشد که نهاد علم اخلاق مدار را در دانشگاه باور کرده است. سید حسن خمینی در جریان حضور خود در دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد به همراه دکتر فرهاد دانشجو و سایر مسئولان از بخش‌های مختلف آن واحد بازدید کردند و مسئولان مربوطه به وی گزارش دادند.

تاریخ و زمان انتشار: چهار شنبه 30 مرداد 1392
نویسنده:
مرجع: پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران
آدرس: http://jamaran.ir/fa/NewsContent-id_30366.aspx

+ نگار (رزالیا) نصیری****** Negar(Rosalia) Nassiri PH.D, M Arch ; ٦:٥٦ ‎ب.ظ ; جمعه ۱ شهریور ۱۳٩٢
    پيام هاي ديگران ()